مقالات
مدیریت تلفیقی آفات محصولات سبزی و جالیز در گلخانه
1- شته ها
زيست شناسي و نحوه خسارت:
شته ها: شته سبز هلو , Myzus persicae شته پنبه , Aphis gossypii شته سیب زمینی Meuphorbiaea ،شته لوبیا Aphis faba
شته ها دارای بدنی نرم و قطعات دهانی زننده و مكنده هستند. به رنگ های زرد، سبز، قهوهای، سیاه مشاهده میشوند. شته ها در دمای معمولی گلخانهها تخم نمیگذارند و بچهزا یا پورهزا هستند بطور متوسط 50 تا 250 پوره میگذارند . پورهها پس از 7 تا 10 روز قدرت تولیدمثل دارند.
شته ها به چهار روش به محصول خسارت وارد می نمایند:
– با تغذیه از شیره نباتی موجب ضعیف عمومی گیاه و در نتیجه کاهش تولید میشوند.
– ترشح عسلک ناشی از دفع بیش از 95 درصد شیره گیاهی جذب شده توسط شتهها باعث بروز پدیده دوده میشوند.
– با ایجاد گال و پیچیدگی در برگ در اثر مواد مترشحه در بزاق شتهها روی رشد گیاه تاثیر میگذارند.
– با انتقال ویروس و ابتلا گیاه به بیماریهای ویروسی که بسیار حائز اهمیت میباشد منجر به از بین رفتن گیاه میشوند.
این آفت بر روی اندامهای مختلف گیاهی فعالیت مینماید و با فرو بردن خرطوم خود شیره گیاهان را مكیده و از آن تغذیه میکند، در نتیجه گیاه ضعیف شده و عوارضی مانند پیچیدگی برگ، ریزش گل و میوه و یا زردی برگها ظاهر میشود .
علل و شرایط مساعد طغیان آفت:
با مساعد شدن شرایط آب و هوایی )خنک شدن هوا و بالا رفتن رطوبت( جمعیت آفت بالا رفته و در صورت عدم کنترل، تغذیه بالای آفت منجر به خشک شدن بوته میشود.
روشهای پايش و رديابي:
شته های بالدار به کارت های زرد رنگ جلب میشوند. بخش انتهایی گیاهان در قسمت جوانهها قبل از ا ینکه گلها باز شوند میبایست مورد توجه و بازرسی قرار گیرند. حضور و رفت و آمد مورچه ها از نشانه های وجود شته ها است .
مبارزه:
- کنترل زراعي مكانيكي:
– استفاده از ارقام متحمل
– از بین بردن علفهای هرز داخل و اطراف گلخانه
– استفاده از تلههای رنگی به خصوص تلههای زرد رنگ برای شكار حشرات بالدار و پورهها
– نصب کارتهای زرد رنگ برای ردیابی و شكار حشرات بالدار بالای تاج گیاه به فاصله – 30 سانتیمتر
– خودداری از پوشیدن لباس زرد در اوایل بهار و پائیز توسط کارگران ( زیرا شته های بالدار از این طریق وارد گلخانه ها میشوند.)
– جلوگیری از ورود شته ها به داخل گلخانه با نصب توری
– خودداری از مصرف بیش از حد کود ازته
– تنظیم دمای گلخانه و رطوبت نسبی مناسب
- کنترل بيولوزيک:
مهمترین روش کنترل شتهها استفاده از زنبورهای پارازتیوئید بهصورت کانون سازی اولیه در محل گلخانه با استفاده از یک میزبان غیر هدف مثل شته گندم است . به این ترتیب که شته گندم در گلدانهای گندم کشت شده در یک تا ده ردیف در یک گلخانه پرورش داده شده و سپس زنبور پارازتیوئید شته Aphidius colemani روی آنها رها شده و تا قبل از آلوده شدن گیاهان گلخانه به شته سبز (آفت) جمعیت خوبی از زنبورها آمده شده است که شته های تازه وارد را مورد حمله قرار میدهند . بالتوری سبز و کفشدوزك ها هم از دیگر عوامل مهم کنترل بیولوژیک شته ها هستند .
- پشه شكارگر Aphidoletes aphidiomysa برای کنترل شته Aphis gossypii در گلخانه های خیار.
- زنبور پارازیتویید ervi Aphidius برای کنترل شته Myzus persicae در گلخانه های خیار.
- زنبور پارازیتویید colemani Aphidius برای کنترل شته Aphis gossypii در گلخانههای خیار